İdrar Kaçırma Ameliyatları Nelerdir?

İdrar kaçırma (üriner inkontinans), istemsiz idrar kaybı olarak tanımlanan ve yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyen bir sorundur. Konservatif tedavilere yanıt vermeyen durumlarda cerrahi müdahale düşünülebilir. Farklı idrar kaçırma tiplerinin tedavisinde farklı ameliyat yöntemleri uygulanır.

İdrar Kaçırma Tipleri

Stres tipi idrar kaçırma, öksürme, hapşırma, gülme veya ağırlık kaldırma gibi karın içi basıncı artıran durumlarda ortaya çıkar. Pelvik taban kaslarının ve üriner sfikter mekanizmasının zayıflamasından kaynaklanır.

Sıkışma tipi idrar kaçırma, ani ve şiddetli idrar yapma ihtiyacı ile birlikte istemsiz idrar kaybıdır. Aşırı aktif mesane sendromu olarak da bilinir. Mesane kasının istemsiz kasılmalarından kaynaklanır.

Karışık tip idrar kaçırma, her iki durumun özelliklerini taşır. Ameliyat kararı verilirken baskın tipin belirlenmesi önemlidir.

Ameliyat Kararı Nasıl Verilir?

Cerrahi tedavi genellikle konservatif yaklaşımlar (pelvik taban egzersizleri, ilaç tedavisi, davranış tedavileri) başarısız olduğunda veya yapısal bir sorun varlığında düşünülür.

Ameliyat öncesi kapsamlı değerlendirme yapılır. Ürodinamik testler, idrar kaçırmanın tipini ve şiddetini belirler. Sistoskopi ve görüntüleme yöntemleri anatomik durumu değerlendirir.

Hastanın genel sağlık durumu, beklentileri ve ameliyat riskleri de karar sürecinde dikkate alınır.

Orta Üretral Askı (Sling) Ameliyatları

Orta üretral askı ameliyatları, stres tipi idrar kaçırma tedavisinde altın standart haline gelmiştir. Üretranın altına sentetik bir bant (mesh) yerleştirilerek destek sağlanır.

TVT (Tension-free Vaginal Tape) yönteminde bant vajinadan yerleştirilir ve karın duvarından çıkarılır. Minimal invaziv bir işlemdir ve lokal anestezi altında yapılabilir.

TOT (Transobturator Tape) yönteminde bant obturator foramen üzerinden geçirilir. TVT'ye benzer başarı oranlarına sahiptir ve bazı komplikasyon riskleri daha düşüktür.

Mini-sling prosedürleri daha kısa bantlar kullanır ve tek insizyon ile uygulanır. Ancak uzun vadeli etkinlik verileri hala sınırlıdır.

Burch Kolposüspansiyon

Burch ameliyatı, karın duvarından yapılan bir prosedürdür. Mesane boynu ve üretra, Cooper ligamentine dikişlerle asılarak desteklenir.

Sling ameliyatları öncesi yaygın olarak kullanılan bu yöntem, hala belirli durumlarda tercih edilebilir. Açık veya laparoskopik olarak yapılabilir. Laparoskopik yaklaşım daha az invazivdir ve iyileşme süresi kısadır.

Mesane Boynu Askı Ameliyatları

Bu prosedürler, mesane boynunu yukarı kaldırarak destek sağlar. Marshall-Marchetti-Krantz ve iğne süspansiyon teknikleri tarihsel öneme sahip olsa da günümüzde daha az tercih edilmektedir.

Yapay Üriner Sfinkter

Yapay sfinkter, özellikle erkeklerde prostat ameliyatı sonrası gelişen ciddi idrar kaçırma tedavisinde kullanılır. Kadınlarda nadiren uygulanır.

Üretranın etrafına yerleştirilen bir manşon, pompaya basılarak açılır ve idrar yapılmasına izin verir. Ardından otomatik olarak kapanarak kontinansı sağlar.

Sıkışma Tipi İdrar Kaçırma Tedavisi

Sıkışma tipi idrar kaçırma tedavisi öncelikle ilaç ve davranış tedavileridir. Ancak dirençli vakalarda cerrahi seçenekler değerlendirilebilir.

Botulinum toksin (Botoks) enjeksiyonu, mesane kasına sistoskopi ile uygulanır. Aşırı aktif mesane kasılmalarını azaltır. Etkisi geçicidir ve tekrarlayan enjeksiyonlar gerekebilir.

Sakral nöromodülasyon, pelvik sinirleri uyaran bir cihazın implantasyonudur. Mesane fonksiyonunu düzenleyerek idrar kaçırmayı azaltır.

Ameliyat Sonrası Beklentiler

Orta üretral askı ameliyatları genellikle günübirlik veya kısa hastane yatışı ile gerçekleştirilir. İyileşme süresi birkaç haftadır. Ağır kaldırma ve yoğun aktiviteden 4-6 hafta kaçınılmalıdır.

Başarı oranları yüzde 80-90 arasındadır. Bazı hastalarda belirtiler tamamen düzelmeyebilir veya zamanla tekrarlayabilir.

Olası Komplikasyonlar

Her ameliyatta olduğu gibi enfeksiyon, kanama ve anestezi riskleri mevcuttur. Özel komplikasyonlar arasında idrar yapma güçlüğü (retansiyon), idrar yolu enfeksiyonu, ağrı ve mesh erozyonu sayılabilir.

Mesh komplikasyonları nedeniyle bazı ülkelerde belirli mesh ürünlerinin kullanımı kısıtlanmıştır. Cerrahınızla riskleri detaylı tartışmak önemlidir.

Sonuç

İdrar kaçırma ameliyatları, konservatif tedavilere yanıt vermeyen hastalarda etkili çözümler sunabilir. Doğru hasta seçimi, uygun cerrahi teknik ve deneyimli cerrah, başarı oranlarını artırır. Ameliyat kararı vermeden önce tüm tedavi seçeneklerinin, beklentilerin ve risklerin ayrıntılı olarak tartışılması gerekir. Üroloji veya ürojinekoloji uzmanı ile görüşerek bireysel durumunuza en uygun yaklaşımı belirleyebilirsiniz.